Metin KOCA
25.Şehir de, Sistem de Çok Bozuldu Gardaş
Temizlik imandandır” deriz ama imanı başkasına, pisliği sokağa bırakırız.
Çevreyi korumak isteriz ama elimizdekileri de içimizdekileri de yere atmadan rahat edemeyiz.
Üzerimize düşeni yapmak yerine, başkasını suçlamak daha kolayımıza gelir.
Çünkü bu çağda herkes “düzeni bozanlardan şikayetçi” ama nedense hiç kimse o düzenin nasıl bozulduğunu hatırlamaz.
Sanki çöp bidonları değil, vicdanlar dolmuş!
Yere sigara izmariti atan “şehir çok bozuldu” der, Cam şişeyi kırıp çevreye atan “gençlik elden gidiyor” diye ah eder. Her türlü bitkiyi yok edenler “doğa bilinci kalmamış” diye konuşur.
Ve tuhaf bir şekilde herkes haklı olur… bir tek doğa hariç.
O yüzden biri “Bu şehir ne hale geldi!” dediğinde, benim ilk sorum şudur:
— Senin cebinden yere düşenle mi geldi o hale, yoksa ağzından çıkanla mı?
“Bu ülkede bozulmamış ne kaldı?” diye sorarsanız, cevabı çok basit: Çok az insanda kalan “Vicdan… ama o da yedekte bekliyor.”
Ne garip,
Kimse düzeni bozmamış ama düzen çökmüş,
Kimse sistemi çökertmemiş ama sistem yerle bir olmuş.
Kimse çöp atmıyor ama sokaklar ve çevre pis,
Kimse yalan söylemiyor ama herkes kandırılmış,
Kimse torpil yapmıyor ama liyakat mezara gömülmüş.
Kimse saygısız değil ama sokaklar kavga meydanı.
Ve en hazini ne biliyor musunuz?
En çok şikâyet edenler, belki de en çok bozanlar.
Çevreye pislik atan: “Bu şehirde yaşanmaz olmuş!” der.
Torpille memur olan: “Bu ülkede adalet kalmadı!” diye söylenir.
Çocuğuna kitap yerine tablet alan: “Eğitim sistemi çöktü!” diye ağlar.
Haftada bir kitap bitirmeyen ”En iyi ben bilirim” der çevresini cahillikle suçlar.
Kaldırıma araba park eden: “İnsanlar düşüncesiz olmuş!” diye veryansın eder.
Sosyal medyada sabah akşam kavga eden: “Toplumda tahammül kalmamış!” diye fetva verir.
Bu topraklarda herkes hasta ama kimse hastalığını kabul etmez.
konuşmalarına bakınca, sosyal medya paylaşımlarına bakarsan müftü karısı dersin, gerçek yaşantı davranışlarını görünce sokak yosması dersin.
Konuşunca mangalda kül bırakmayan delikanlılık taslayanlar şeytana pabucunu ters giydirir
Herkes dertli ama kimse derman olmaya niyetli değil.
Çünkü sorumluluk almadan kahraman olmak, temizlik yapmadan temiz görünmek ve her şeyi bozup sonra da şikâyet ederek arınmak, neredeyse milli refleks haline gelmiş durumda.
İşte tam da böyle bir atmosferde geçiyor fıkramız:
Güzelliğin tabelada kaldığı, vicdanın ceket cebinde taşındığı, ve şehirleri en çok kirletenlerin en çok şikâyet ettiği, o tanıdık, absürt, ama bir o kadar gerçek dünyada…
Hazırsanız, buyurun.
Kendimizi görmezden geldiğimiz o ironik sahneye bir bakalım…
Zaman Odur ki
Adam, sabah sabah ‘‘Şehri Güzelleştirme Derneği” nin önüne geldi.
Dernek tabelasında koca harflerle “Daha Temiz Bir Gelecek İçin El Ele!” yazıyordu ama içeriden kahkaha sesleri geliyordu. Anlaşılan, klimalı ortamda doğa kurtarılıyordu.
“Biraz soluklanayım,” dedi. Ama bankta yer yoktu. Hiç bozmadı kendini.
Derneğin önündeki çiçek saksısını ters çevirdi, üstüne oturdu:
— Bak, böyle oturunca şehirle bütünleşiyorum.
Saksıdaki çiçek az ileride can çekişmeye başladı ama adam, kendince “farkındalık yaydığı” için vicdanı rahattı.
Sırt çantasından siyah bir cam şişe çıkardı. Birkaç yudumda fondipledi.
Sonra şişeye hüzünle baktı:
— Bu da bitti şerefsiz…
Olimpiyat atıcısı edasıyla çöp kutusuna nişan aldı ve fırlattı.
Ama sonuç: cam şişe kaldırımda tuzla buz oldu.
Cam parçası ayağına batınca bu kez kendisi kızdı:
— Bu şehirde yaşanmaz olmuş be!
Sinirle kalktı, saksıyı kaptığı gibi biraz ötede bir kaldırım kenarına geçti.
Yol kenarına oturdu. Huzur arıyor sözde…
Sigara üstüne sigara yaktı. İzmaritleri şekiller vererek fırlatıyordu:
Kimi kalp, kimi yıldız… resmen modern sanat!
Bir ara izmaritlerle “Çevre Temizliği Haftası” yazmaya çalıştı ama “Temiz” kelimesinde malzeme bitti.
Burnunu önce elinin sırtına, sonra avucunun içine, en son tişörtüne sildi.
Hayatı minimalist yaşıyordu, mendil lüks sayılırdı.
Yoldan geçen herkese dik dik bakıyordu.
Bir çocuk elinde balonla geçti, adam hemen homurdandı:
— O balonu oraya attı mı bak hele!
Tam o sırada karşıdan el ele bir çift geçti.
Genç bir kadın, genç bir adam… Gülümsüyor, göz göze bakıyorlardı.
Adam, onları bir süre süzdü. Sonra içinden gelen o derin ahlaki farkındalıkla söylendi:
— Tövbe bismillah ya Rabbim… Ahlak kalmamış. İnsanlar ne hale gelmiş böyle? Bu şehir çok bozuldu, ah çok!
Genç dönüp nazikçe sordu:
— Buyrun abi, bir şey mi dediniz?
Adam, yere bastırıp sigarasını söndürdü. Arkasına yaslandı.
Gözlerini göğe dikti, dumanı üfledi. Bilge bir edayla mırıldandı:
— Bu şeher çok bozuldi gardaş… ama kimse benim kadar üzülmüyor!
