6.İnsanlık Ölmedi ya !

Bu toplumda bir yanlış varsa, o yanlış önce büyüklerden başlamıştır. Okuyanlardan, yazanlardan, söz sahibi olanlardan aşağıya doğru süzülmüştür yanlışlar. Çünkü balık baştan kokar… İmam ne yaparsa cemaat de onu yapar atasözleri, bu acı gerçeği asırlardır anlatır bizlere.

Toplumun  her döneminin bir parolası olmuştur. Siyasi anlayışlar, müzik türleri, meslek anlayışları, para kazanma araçları, değer anlayışları, moda anlayışları gibi….farklı farklı parolalar… Ama bu parolalar çoğunlukla değerlerden değil, şekillerden çıkmıştır. Bunlarda etken değil edilgenliğimiz ön plandadır. Oluşturan değil genelde taklitçi olunmuştur. Öyle ki bu savruk anlayış sakal şekillerini, bıyık biçimlerini, başörtüsü bağlama tarzlarını, takkenin renklerini de etkilemiştir.… Hepsi bir sembol, hepsi bir kimlik parolası haline getirilmiştir. Bir dönem sendikanın adı, bir başka dönem gazetenin sayfası, müzik türü, hatta kitap kapağı bile parolalara dahil edilmiştir. ara ara….

Bugün geldiğimiz noktada ise market tercihleri, araba modelleri, kullanılan telefon markaları…..insanları sınıflara ayıran birer parola oldu. İnsanlar, ne söylediğine değil; ne taktığına, ne sürdüğüne, hangi markayı kullandığına göre değerlendiriliyor.

Ama hiç kimse şu soruyu sormuyor:

“Parolalarımız neden insani ya da gayri-insani davranışlar olmadı?

Neden bir çocuğun öldürülmesi bir markadan fazla değer taşımadı hafızamızda?

Neden şerefliyle şerefsizi ayıran bir ölçü olmadı?

Neden insan gibi yaşamak ve yaşatmak parolamız olmadı?”

Bir başka çelişki ise, kuralları koyanların önce kendi koydukları kuralları bozmasıdır. dünyada da böyle olmadı mı. dünyayı kirletenlerin kirletmeyenlere iklim anlaşmasını dayatması…Dünyayı kan gölüne çevirenlerin hayvan haklarını ve doğa bozuluyor yaygarasını ön plana çıkarması nedendir ki….

Toplumda sıkça rastladığımız şey şudur: Küçüğe, zayıfa, askere, memura kurallar hatırlatılır; ama büyüğe, güçlüye, makam sahibine iş farklı işler. Emir verilir ama aynı emir ilk fırsatta deliniverir güçlülerce….

Sözlerin tutulmaması, kişiye göre muamele edilmesi, toplumda güven duygusunu aşındırır. İşte bu yüzden parolalarımız sahte, vaatlerimiz gerçek değildir. kurallarımız kâğıt üstünde kalır. Aile deriz, ailenin yıkılması için her türlü ortamı hazırlarız….

Eğitim deriz seçkinlerin eğitimini yeterli görürüz….Tarım der, hayvancılık der …Çiftçinin üzerindeki fanilaya kadar soyar, bir avuç seçkinlere muhtaç ederiz….

Velhasıl azizim! Olan ve olması gereken yer değiştirdiğinde bahar gelecek, kuşlar cıvıldaşacak kuzular meleyecek, aydınlık faturaları değil ruhumuzu ısıtacak….

Biliriz ki gerçek düzelme, insan doğasına uygun olanla mümkündür. İçtenlik, samimiyet, adalet, sözün eri olmak… İşte gerçek parola budur. İnsanların davranışlarını şekle göre değil, erdeme göre ölçtüğü gün, toplum da nefes alacaktır.

Zaman Odur ki

Komutan sabah iştimasında nutuk çekiyor:

“Evlatlar! Nöbette gözünüz açık olacak. Kapıya kim gelirse gelsin, ister anneniz, ister babanız, ister ben! Mutlaka parola soracaksınız. Parolayı bilmeyeni içeri almayacaksınız. Israr ederse de tetiğe basacaksınız! Affetmek yok, sıfır tolerans!”

Askerler pür dikkat dinlemiş, emir sağlam verilmiş.

Akşam üstü komutan çarşıdan dönüyor, biraz da “moral takviyesi” yapmış. Hali tavrı sallantılı… Birliğe yaklaşıyor, nöbetçi asker kapıda…

Komutan diklenerek:

“Ben komutan… Aç kapıyı!”

Asker gayet soğukkanlı:

“Parola?”

Komutan duraklıyor, gözler kayıyor, dil dolaşıyor:

“Parola… Parola neydi ya? Evladım, ben komutanım, aç şu kapıyı, millet görmeden rezil olacağım!”

Asker talimatı hatırlıyor, inatla:

“Komutanım, emir büyük yerden . Söylemeden giremezsin: Parolayı söyleyin!”

Kapının önünde arkadan birkaç kişi daha bağırıyor:

“Biz de komutanız, biz de komutanız! Açın şu kapıyı, vallahi üşüdük!”

Komutan çaresiz:

“Oğlum, beni tanımıyorsun mu? Ne yapayım, geri mi gideyim evime bu halde? Parolayı unuttum işte…”

Nöbetçi asker kaşlarını çatıyor, sonra insanlık yapıyor:

“Komutanım, tamam. Bir kereliğine size insanlık yapayım. Ben size tekrar parola soracağım, siz ‘süngü’ diyeceksiniz. Öyle geçiverin gari.”

Komutan gözlerini açıyor:

“Süngü mü parola?!”

Asker göz kırpıyor:

“Evet komutanım. Hem parolayı hatırlarsınız, hem de süngüyü hatırlamış olursunuz. İki fayda bir arada!”

Komutan omuz silkip içeri adım atıyor. Daha bir adım atmıştı ki, dışarıda kalan onlarca asker hep bir ağızdan bağırıyor:

“Komutanııım! Parolayı bize de söyleyin, biz de sabaha kadar dışarıda mı kalalım! İnsanlık Öldü mü !”

Fıkradan Anladıklarımız

1. “Kıl kırk yaran, ipi koparmaz.” (Amasya yöresi) Kurallar titizlik ister ama adalet duygusu kaybolmamalıdır.
2. “Söz ağızdan çıkınca kulun, gönüle varınca toplumun olur.” (Erzurum halk sözü) Verilen emirler sadece anlık değil, toplumsal hafızada da iz bırakır.
3. “Çivi çıktığı yerden sökülür.” (Yozgat yöresi) Toplumdaki bozulmanın onarımı da başladığı yerden yapılmalıdır.
4. “Gölgede duran güneşi suçlar.” (Bitlis yöresi) Kendi sorumluluğunu görmeyenler suçu hep başkasında arar.
5. “Yarası olan gocunur.” (Anadolu geneli, önce kullanılmadı) Kurallar en çok onları delenleri rahatsız eder.
6. “Su akar yatağını bulur.” (Türk dünyası ortak) Doğru olan eninde sonunda kendi yolunu açar.
7. “Sert rüzgâr önce kuru dalı kırar.” (Kars yöresi) Zayıf kesimler, sistemdeki bozulmadan ilk zarar görenlerdir.
8. “Büyük dağın dumanı çok olur.” (Bayburt yöresi) Yetki arttıkça sorumluluk ve hesap verme zorunluluğu da artar.
9. “Söz keskinse yara derindir.” (Türkmen halk sözü) Üst makamların tutarsız davranışları toplum üzerinde kalıcı iz bırakır.
10. “İnce eleyip sık dokumayan, yamayı büyütür.” (Tokat yöresi) Küçük yanlışlar zamanında düzeltilmezse büyür.
11. “Kervan düzü görünce hızlanır.” (Türkmen–Horasan sözü) Toplum, doğru örnek gördüğünde iyiliğe daha kolay yönelir.
12. “Kuş yuvasını dal kırılınca anlar.” (Rize yöresi) Güven kaybı yaşanınca değerlerin önemi anlaşılır.
13. “Göl suyu duruysa taş görünür.” (Van yöresi) Şeffaflık varsa adaletsizlik kolay fark edilir.
14. “Yol bozuksa nal suçlanmaz.” (Kayseri halk sözü) Sistemin hatası bireye yüklenmemelidir.
15. “Düğümlü ip çabuk çözülmez.” (Çorum yöresi) Toplumsal güven bir kez zedelendiğinde onarımı zaman alır.
16. “Çınarın gölgesi herkese yeter.” (İslam irfan geleneği) Gerçek yönetim ayrım yapmadan herkesi kapsamalıdır.
17. “Kuru ağacın meyvesi sözde kalır.” (Sivas yöresi) Sadece nutukla toplum düzelmez.
18. “Ayna buğulanırsa yüz seçilmez.” (tasavvuf geleneği) Vicdan bulanırsa doğru ile yanlış ayırt edilemez.
19. “Kapı açıkken anahtar övülmez.” (Mardin yöresi) İşler düzgün yürürken kuralların değeri çoğu zaman fark edilmez.
20. “İnsanlık unutulursa parola da yetmez.” (sizin metninizden özgün özdeyiş) Kuralların üstünde insanî erdemler vardır.