Çevre İncelemesi Şart Azizim!

Zaman okur, zaman anlatır…

Fakat en çok da anlamayan okur.
Bir şeyi anlatmak kolaydır da, anlatılanın anlaşılmasını sağlamak ayrı bir ilim, ayrı bir sabır, hatta yer yer ayrı bir mizah ister. Çünkü bilgi, taşıma suyla değil, doğru kaynakla yoğrulan bir hamurdur. Eğer mayası tutmazsa, koca kazan kaynamaz.

İmam olmak, sadece kürsüye çıkıp vaaz vermek değildir; cemaatin yorgunluğunu, kimin bakkalda veresiye defteri olduğunu, hangisinin aklı cepte kaldığını, kimin “amin” deyince horladığını da bilmektir. Hoca olmak, insanın anlamadığı dili konuşan bir çocuğa mama anlatması gibidir bazen. Mama güzeldir ama o çocuk ağzını açmazsa, boşa kaşık sallarsın.

Ve bazen bir “bakara” çıkar başımıza, altında kalırız. Hoca Bakara’yı okur, cemaat hayvan pazarında boğa tartar gibi düşünür. Lakin kimse bilmez ki, anlamadığı din, anlaşılmayan bir yük gibi sırtındadır.

İşte bu fıkrada bir imam, cemaatini tanımadan başladığı ilk yatsı namazında; “aşk ile başladım” derken, “dağ fare doğurmasın” misali, sabahı cemaatle değil tek başına karşılar… Çünkü mesele sadece hangi sureyi okuduğun değil, cemaatin sureyi ne zannettiğidir.

Zaman okur ki…

Zamanın birinde, yeni atanmış bir imam efendi, tayini çıkınca büyük bir heyecanla cübbesini parlatır, takkesiyle ütü izini bile hizalar. Nihayet, ilk yatsı namazı için cemaati karşısında görünce, gözleri parlar:
— “Elhamdülillah! Cemaati gören sevaba doyar!”

Yatsı namazı başlar. İmam efendi, aşk ile, vecd ile bir girer Bakara Suresi’ne… Dili şeker gibi, telaffuz dondurma gibi, ama sure… maşallah ansiklopedi gibi. Birinci rekat geçer, ikinci rekatta müezzin sağa sola bakar. Cemaatten biri içinden sayar:
— “Bu ne sureymiş, bitmedi gitti… Hoca kime inek diyo acaba?”

En son selam verilir. Cemaatten bir amca elindeki bastona dayanır:
— “Hoca efendi… Bu ineği biz ne zaman kesicez?!”

İmam güler, açıklama yapar:
— “Değerli cemaatim… Bu okuduğum sure, Bakara. Anlamı inek ama mecazlarla doludur. Yani güçtür, engeldir, Allah’ın sözü önünde duran her şeydir. Yarın sabah inşallah Fil Suresi’ni okurum.”

Cemaat birbirine döner:
— “Uleeen! 56 sayfa inekse, bu fil en az 300 sayfadır. Biz buna sabah namazı mı diycez, yoksa sabah mesaisi mi?”

Sabah ezanı okunur… Cami boş.
İmam kürsüye çıkar, bakar ki cemaat yok, sadece ayakkabılar kalmış, ama onlar da camiye girmemiş.

Gün içinde imam, kahve kahve dolaşır, mahallenin WhatsApp grubuna mesaj atar, cami önünde broşür dağıtır.
En sonunda halkı ikna eder:
— “Azizim, Fil Suresi beş ayet! Hatta üç cümlelik! Endişeye mahal yok, ne cüz var ne fiil… Sadece Fil!”

Cemaat rahatlar.
— “Haa, o zaman biz sabah geliriz hocam. Ama siz gene de uyarın yani… Biz kurbanlık gibi kala kalıyoz safta!”

Fıkradan Anlayabildiğimiz:

1. Bilgi anlatılmaz, anlaşılır kılınır.

2. Cemaatin ilmî seviyesi, imamın yöntemi olmalıdır.

3. Kime neyi anlatıyorsan önce onun ne bildiğini öğrenmelisin.

4. Din, korkutmak değil, kolaylaştırmak içindir.

5. Fil Suresi beş ayet, ama cehalet dağ gibi!

6. Camiye gelen her ayak, akıl da getirir diye düşünme.

7. Anlamadığıyla baş başa kalan insan, korkuya esir olur.

8. Sosyal medya dini, kaynaksız çorba gibidir: İçen hastalanır.

9. Yeni işe başlayan biri, önce çevreye sorar: “Burada ne yenir, ne okunur?”

10. Uzun sure kısa ömürlü cemaat üretir.

11. Her doğru her yerde söylenmez; yeri, zamanı, seviyesi gerekir.

12. Konuya değil, muhatabına göre konuş.

13. Cehalet kurban istemez, bilgi ister.

14. Bilgiye sabır gerekir, ama hocaya da strateji gerekir.

15. Cemaat gülüyorsa, hoca anlatabiliyor demektir.

16. Cami boşsa, minberde ses yankılanmaz.

17. İşin ilmi kadar, insani tarafı da önemlidir.

18. Anlatırken karikatürleştir, ama hakikatten sapma.

19. Her inek, kurban değildir; bazısı sadece mecazdır.

20. Cahil cemaatle fil okumak, deveye hendek atlatmaktır.