171.Böyle Yarışma Olmaz ki! Emine Ve Ayşe’nin Çocukları. Hangisi Zeki!

İnsan zekâsı, çoğu zaman yalnızca okul sıralarında, karne notlarında ya da test kitaplarında ölçülmez; asıl zekâ, hayata verilen cevaplarda, olaylara bakışta ve anlık muhakemede kendini gösterir.
Kimi insan bilgisiyle öne çıkar, kimi hazırcevaplığıyla, kimi de en beklenmedik anda söylediği bir sözle herkesi düşündürür. Hele işin içine çocuk saflığı, Karadeniz’in kıvrak dili ve Laz inadının tatlı atışması girince, ortaya sadece bir yarışma değil; aynı zamanda hayatın kendisini anlatan bir mizah sahnesi çıkar.

Çocukların birbirleriyle atışması ilk bakışta bir oyun gibi görünse de, aslında içinde zekâ, gözlem gücü, hazırcevaplık ve toplumsal eleştiri barındırır. Çünkü bazen çocukların verdiği cevaplar, büyüklerin kurduğu uzun cümlelerden daha anlamlıdır. Gülümseten her cevap, aynı zamanda hayata tutulmuş küçük bir aynadır.

Şimdi gelin, Emine ile Ayşe’nin çocuklarının bu tatlı atışmasını birlikte okuyalım; bakalım sizce hangisi daha zeki, yoksa asıl zekâ bu yarışmanın kendisinde mi saklı?

Zaman Odur ki:

İki laz uşağı çocuklarıyla övünür. Benimki daha zeki. Öbürü benimki daha zeki der. Karne notları karşılaştırılır, davranışları ölçülür. Laz olunca inattan vazgeçilmez.

Babaları da Temel ve İdris olunca inatlık ultra seviyeye çıkar. Çocukların karşılaştırılması yanlış olsa da, toplumsal isyana dönüşmemesi için jüri toplanır: ve çocukların atıştırılmasına karar verilir. Ortaya dersler verici, düşündürücü ve gülümsetici bir sonuç çıkar.

Biz atışmayı okuyalım. Sonunda oyunuzla hangisi zeki, karar verelim:

Eylül ve Nihan’ın atışması. Eskiden laz deyince Temel, idris, cemal Fadime olurdu isimler. Zaman değişince isimlerde modernize oluyor.

Yarışmanın kuralı şudur: Soru sormayla başlar. Diğer Cevaplar ve kendi sorusunu sorar.

Eylül: Rüya nedir?

Nihan: Uykudaki sinamadır. Jersey bir inek ortalama ne kadar süt verir?

Eylül:  Sahibinin su katma durumuna göre değişir. Osmanlı Padişahı 1. Murat hangi savaşta şehit oldu?

Nihan: Katıldığı son savaşta şehit oldu. Hangi ayda 28 gün vardır?

Eylül: Bütün aylarda 28 gün vardır. Evcil hayvanlar nelerdir?

Nihan: kedi, köpek, sinek, tahta kurusu, pire, bit, inek, eşek. İnek sütünün bozulmaması için ne yapmak lazım?

Eylül: sağılmayıp memede bırakmak lazım. Süt içerek haftada 8 kg alan bebek kimdir?

Nihan: Filin bebeğidir. En faydalı hayvan nedir?

Eylül: İnektir. Sütü, yağı, derisi, pisliği kullanılırken ismi de hakaret amaçlı kullanılır. Ordu- samsun arası karşılıklı 160 km hızla giden araçların şoförü nerede karşılaşır?

Nihan: ya hastanede, ya da hapishanede karşılaşır. Kışın yollara neden şeker değil de tuz dökülür?

Eylül: Şeker pahalı olduğu için. Demir bakır dışarıda kalsa ne olur?

Nihan: oksitlenir. Altın gümüş dışarıda olsa ne olur?

Eylül: Hırsızlar alır. İki yüzlü insan kimdir?

Nihan: Okula ve İşe gülerek giden insandır. Bir resim gösterek ( dinazor iskeleti) bu hangi hayvanın iskletidir?

Eylül: ölmüş olan hayvanın iskeletidir. Ülkemizde en fazla mermer nerede bulunur?

Nihan: Mezarlıklarda, merdivenlerde, kapı altlarında, pencere kenarlarında bulunur. En ünlü olan hangi yıldır?

Eylül: Doğduğum yıldır. 3 elma, 2 erik, 1 muz, 8 fındık, 5 hamsi ne yapar?

Nihan: protein ve vitamin yapar. Kutuplar neresidir?

Eylül: Dünyamızın buzdolabıdır. Balıklar neden konuşamaz?

Nihan: Çünkü agızlarını açarlarsa boğulurlar. Malezya mı yakın, Ay mı?

Eylül: Ay yakın. Çünkü akşamları görürüz. Atatürk 1881 de doğdu. 1923 te ne oldu?

Nihan: 1923 te Atatürk 42 yaşına girdi. Gökyüzündeki karabulutlar nasıl oluşur?

Eylül: binalardan çıkan dumanların karartmasıyla oluşur. Kıyamet akşam namazı kopacak diyorlar ne dersin?

Nihan: Hangi ülkenin akşam namazıyla kopacak derim. Ulusal marketlerle dilenci arasındaki benzerlik nedir?

Eylül: İkisi de mahalleye şube açar. Güvercin ile siyasetçi arasındaki benzerlik nedir?

Nihan: ikisi de yerdeyken elinden yer. Yukarı çıkınca başına  pisler. Uçak, tren, otabüs tarifeleri ne işe yarar.?

Eylül: hayatın nekadar ucuz olduğunu gösterir. Denize düşen biber ne olur?

Nihan: önce ıslanır sonra turşu olur. Avukat kimdir?

Eylül: Bir insanı denize girmeye ikna edip, girince de elbiselerini alan kişidir. Yılbaşı niçin olur?

Nihan: Yeni zamların çaktırmadan kabul edilmesi için. Çalmak fiilinin gelecek hali nedir?

Eylül: çalmak fiilinin gelecek hali hapse girmektir. Deniz suyu neden tuzludur?

Nihan: balıklar kokmasın diye tuzludur. Tıb veya sağlık deyince ne anlatırsın?

Eylül: ayağını sıcak tut, başını serin. Eline bir iş al, düşünme derin derin, derim. Dünyanın şekli nasıldır?

Nihan: eskiden portakal gibiydi. Şimdi karma karışık. Balık sudan çıkınca ne olur?

Eylül: Derya kuzusu olur. Güzellik ile iyilik arasında ne fark vardır.?

 Nihan: İyilik ıspat ister. Güzellik makyaj ister. Otobiyoğrafi nedir?

Eylül: bir insanın otomobil hayatı gibi hayatının olmasıdır. Dedenin mezar taşında ne yazar?

Nihan: öleceğum dedum, inanmadunuz. Ne oldi? Suda boğulana ne yapılır?

Eylül: önce adam sudan çıkarılır. Sonra adamdan su çıkarılır. Hayalet ve kamuoyu arasında ne fark vardır?

Nihan: ikisi de görünmez ama ikisinden de korkulur. Kadınlar niçin süslenir?

Eylül: diğer kadınları çatlatmak için. Hangi bölgede altın çıkar.

Nihan: annemin kol bölgesinde…..

Atışma ilk bölümüyle sona erer.

Sizce hangisi zekidir?

 

Fıkradan Anladıklarımız:

1. “Akıl bir değil, bin kapıdan girer.” (Anadolu sözü) — Zekâ tek bir doğru cevaptan ibaret değildir.

2. “Sözün ucu aklın aynasıdır.” (Türk irfan sözü) — İnsan düşünce biçimini verdiği cevaplarla belli eder.

3. “Çocuk dili eğri söyler, doğruyu gösterir.” (yöresel söz) — Mizahi cevaplar çoğu zaman derin gerçekleri yansıtır.

4. “Akıl terazi tutmaz, yol tutar.” (Türk dünyası sözü) — Zekâ sınavla değil, hayata yaklaşım biçimiyle anlaşılır.

5. “Gülen ağızdan hikmet de çıkar.” (Anadolu sözü) — Mizah, düşünmenin en etkili yollarından biridir.

6. “Tek cevaplı soru aklı daraltır.” (irfan sözü) — Eğitimde farklı düşüncelere alan açmak gerekir.

7. “Soru soran yol arar, cevap veren iz bırakır.” (Türk halk sözü) — İnsan hem sorgulayarak hem üreterek gelişir.

8. “Kıvrak dil, kıvrak aklın kardeşidir.” (Karadeniz yöresel sözü) — Hazırcevaplık güçlü düşünme becerisini gösterir.

9. “Çocuk oyunu bazen büyük ders verir.” (Anadolu sözü) — Basit görünen konuşmalar derin toplumsal mesajlar taşıyabilir.

10. “Akıl yaşta değil, bakıştadır.” (yöresel söz) — Zekâ yaşa değil yorumlama gücüne bağlıdır.

11. “Sözün kısa, anlamın uzun olsun.” (Türk dünyası sözü) — En güçlü düşünceler bazen kısa cevaplarda gizlidir.

12. “Aynı soruya iki doğru düşer.” (irfan sözü) — Hayatta tek perspektif her zaman yeterli değildir.

13. “Gülüşün ardı bazen derstir.” (Anadolu sözü) — İnsan gülerken de öğrenebilir.

14. “Dil dönünce akıl görünür.” (eski halk sözü) — İnsan zekâsını çoğu zaman konuşma tarzıyla ortaya koyar.

15. “Çocuk sözü küçümsenmez.” (Türk atasözüne yakın halk sözü) — Basit cevaplar bazen yetişkinlerden daha anlamlı olabilir.

16. “Akıl yarışla değil, duruşla ölçülür.” (özdeyiş) — Zekâ rekabetten çok düşünme biçimidir.

17. “Her cevap bir dünyanın kapısıdır.” (irfan sözü) — Verilen her yanıt farklı bir bakış açısını temsil eder.

18. “Hazır cevap, hazır aklın değil; işleyen aklın işidir.” (yöresel söz) — Hızlı düşünmek önemli bir zihinsel beceridir.

19. “Çocuk aklı bazen büyüklerin aynasıdır.” (Anadolu sözü) — Çocukların cevapları toplumun dilini ve bakışını yansıtır.

20. “Zekâ yarışta değil, hayatta belli olur.” (genel irfan sözü) — Asıl akıl, insanın olaylara verdiği tepkiyle anlaşılır.